Jaka luneta termowizyjna do sztucera
Celownik termowizyjny nie potrzebuje światła: rejestruje promieniowanie cieplne i pokazuje różnice temperatur na wyświetlaczu. Zwierzę odcina się od chłodniejszego tła także w bezksiężycową noc, we mgle czy w wysokiej trawie. To największa zaleta termowizji i zarazem źródło jej ograniczeń - widzisz plamę ciepła, a nie szczegóły sylwetki.
Na co patrzeć w parametrach
O przydatności celownika decyduje kilka cech, które producent podaje w karcie urządzenia. Rozdzielczość i czułość matrycy określają, ile szczegółów zobaczysz i jak urządzenie poradzi sobie przy małych różnicach temperatur, np. w deszczu. Ogniskowa obiektywu wyznacza kompromis między polem widzenia a zasięgiem rozpoznania: krótka daje szeroki obraz przydatny na bliskich nęciskach i w lesie, długa sprawdza się na rozległych polach. Powiększenie optyczne jest stałe, a zoom cyfrowy tylko powiększa piksele. Wartości liczbowych nie podajemy - porównuj je bezpośrednio w kartach producentów.
Celownik czy nakładka termowizyjna
Podobnie jak w noktowizji są dwa rozwiązania. Samodzielny celownik zastępuje lunetę dzienną i ma własne przystrzelanie, często z kilkoma profilami zapisywanymi w pamięci. Nakładkę zakłada się przed obiektywem lunety dziennej i celuje jej siatką - sztucer zostaje przystrzelany tak, jak w dzień. Nakładka jest wygodniejsza przy jednej broni na polowania dzienne i nocne, celownik - na sztucerze przeznaczonym do nocnych zasiadek na dziki.
Termowizja a rozpoznanie zwierzyny
Obraz termalny dobrze pokazuje, że coś jest na polu, gorzej - co dokładnie. Ocena wielkości, płci czy tego, co znajduje się za zwierzem, wymaga doświadczenia i czasu. Termowizja nie widzi przez szyby, a gałęzie na linii strzału mogą być w obrazie niewidoczne, jeśli mają temperaturę otoczenia.
Co mówią przepisy
Zasady używania termowizji na polowaniu wynikają z § 4 i § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz.
| Sytuacja | Czy celownik termowizyjny jest dopuszczony | Podstawa |
|---|---|---|
| Polowanie w nocy na dzika, lisa, borsuka, kunę domową, norkę amerykańską albo inwazyjny gatunek obcy | tak - przepis wprost wymienia termowizyjne celownicze urządzenia optyczne | § 4 ust. 1a[2] |
| Polowanie w nocy na inne gatunki | nie - wyjątek ich nie obejmuje, zostaje optyka o obrazie powstającym w świetle naturalnym | § 4 ust. 1[1] |
| Polowanie w dzień | nie - wyjątek dotyczy tylko nocy | § 4 ust. 1 i 1a[1] |
| Obserwacja lornetką | ograniczenie co do rodzaju optyki lornetek nie obejmuje | § 4 ust. 2[1] |
| Rozpoznanie celu przed nocnym strzałem | obowiązkowe; obok lornetki przepis wymienia obserwacyjne urządzenie termowizyjne lub noktowizyjne | § 7 ust. 2 pkt 3[3] |
| Wyposażenie myśliwego nocą | broń z celownikiem, przyrząd do obserwacji i latarka | § 7 ust. 1 pkt 1[2] |
Celownik termowizyjny tworzy obraz elektronicznie, dlatego zasada ogólna go wyklucza, a jedyną podstawą użycia jest wyjątek nocny. Lista gatunków jest zamknięta: do zwierzyny, której nie ma w wyliczeniu, stosuje się zasadę ogólną z ust. 1. Zwróć uwagę na rozróżnienie w tekście rozporządzenia: czym innym jest urządzenie celownicze na sztucerze, a czym innym ręczne urządzenie obserwacyjne, które służy do rozpoznania celu.
Montaż
Celownik termowizyjny osadza się na szynie lub podstawach, które producent sztucera przewidział do montażu optyki - tak samo jak lunetę dzienną, bez ingerencji w broń. Urządzenia termowizyjne mają często własny, dedykowany montaż o innej wysokości niż pierścienie lunety; sprawdź, czy przy Twojej kolbie da się wygodnie przyłożyć policzek. Jeśli zamierzasz zamieniać celownik z lunetą dzienną, wybierz montaż powtarzalny i po zamianie potwierdź punkt trafienia strzałem kontrolnym.
Nakładkę termowizyjną mocuje się adapterem na obudowie obiektywu lunety dziennej. Adapter trzeba dobrać do jej zewnętrznej średnicy, a całość sprawdzić pod kątem współosiowości.
Na co uważać
- Tło za celem. W obrazie termalnym kulochwyt bywa nieczytelny - oceń go wcześniej, najlepiej jeszcze za dnia.
- Kalibracja obrazu. Urządzenia okresowo odświeżają obraz, co na moment go zamraża; poznaj to zachowanie przed polowaniem.
- Pogoda. Deszcz i wysoka wilgotność wyrównują temperatury i obniżają kontrast.
- Czas pracy. Sprawdź u producenta czas pracy na jednym ładowaniu i możliwość zasilania zewnętrznego.
- Oferta sklepu. W kategorii optyka i kolimatory mamy optykę dzienną - lunety, kolimatory i montaże, które przydadzą się jako baza pod nakładkę lub jako zestaw na polowania dzienne.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy wolno polować z lunetą termowizyjną do sztucera?
Zgodnie z § 4 ust. 1a rozporządzenia termowizyjne celownicze urządzenia optyczne są dopuszczone do wykonywania polowania w nocy na dziki, lisy, borsuki, kuny domowe, norki amerykańskie oraz ptaki i ssaki z inwazyjnych gatunków obcych. W pozostałych przypadkach obowiązuje § 4 ust. 1, czyli optyka bez elektronicznego przetwarzania obrazu.
Termowizja czy noktowizja na sztucer?
Termowizja szybciej wykrywa zwierzę i nie potrzebuje żadnego światła. Noktowizja daje obraz bliższy naturalnemu, z detalami sylwetki, co ułatwia rozpoznanie. Wielu myśliwych łączy oba rozwiązania: urządzenie obserwacyjne jednego typu i celownik drugiego.
Czy celownik termowizyjny wymaga przeróbki sztucera?
Nie. Celownik zakłada się na fabryczną szynę lub podstawy broni, a nakładkę - adapterem na obiektyw lunety dziennej. Jeśli sztucer nie ma odpowiedniego interfejsu, należy użyć podstawy przewidzianej przez producenta broni.
Sklep i strzelnica
Źródła
- ISAP - rozporządzenie Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 ze zm.) - § 4 ust. 1-3 (urządzenia optyczne), § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 (polowanie w nocy)
- ISAP - rozporządzenie zmieniające z 7 listopada 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2323) - aktualne brzmienie § 4 ust. 1a i § 7 ust. 1 pkt 1
- ISAP - rozporządzenie zmieniające z 10 września 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1782) - § 4 ust. 3 i § 7 ust. 2 pkt 3 w obecnym brzmieniu
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
