Jaka luneta noktowizyjna do sztucera
Pod nazwą „luneta z noktowizorem” sprzedaje się trzy różne rozwiązania. Zanim porównasz modele, ustal, którego typu szukasz - różnią się obsługą, montażem i tym, co dzieje się z przystrzelaniem broni.
Celownik noktowizyjny (osobne urządzenie)
Samodzielny celownik zakładany zamiast lunety dziennej. Ma własną siatkę i własne przystrzelanie. Zaletą jest zwarta konstrukcja i jeden tor optyczny, wadą - konieczność wymiany optyki przy przejściu z polowania dziennego na nocne oraz ponownego sprawdzenia punktu trafienia, jeśli montaż nie jest w pełni powtarzalny.
Nakładka noktowizyjna na lunetę
Nakładka (clip-on, przedsadka) to urządzenie mocowane przed obiektywem lunety dziennej, zwykle na adapterze zaciskanym na obudowie obiektywu. Celujesz nadal siatką swojej lunety, a nakładka dostarcza do niej obraz. Sztucer pozostaje przystrzelany z optyką dzienną, a zmiana konfiguracji trwa chwilę. Nakładki najlepiej współpracują z lunetami o umiarkowanym powiększeniu - przy wysokiej nastawie widać strukturę obrazu wytwarzanego przez nakładkę, a nie więcej szczegółów.
Noktowizja analogowa i cyfrowa
Urządzenia analogowe wzmacniają szczątkowe światło w przetworniku i pokazują obraz bezpośrednio w okularze. Cyfrowe rejestrują obraz matrycą i wyświetlają go na ekranie; zwykle są tańsze, pozwalają nagrywać i działają też za dnia. Oba typy w zupełnej ciemności wymagają doświetlenia promiennikiem podczerwieni. Noktowizja pokazuje obraz zbliżony do naturalnego - z detalami sylwetki i otoczenia - co ułatwia rozpoznanie zwierzyny, ale słabiej niż termowizja radzi sobie z wykryciem zwierza ukrytego w trawie lub za rzadkimi zaroślami.
Co mówią przepisy
Użycie noktowizji na polowaniu reguluje rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz. Zasadą jest optyka dzienna, a noktowizja i termowizja są wyjątkiem ograniczonym do polowania w nocy na wskazane gatunki.
| Przepis | Co stanowi |
|---|---|
| § 4 ust. 1[1] | Do wykonywania polowania dopuszcza się wyłącznie urządzenia optyczne, w których obraz celu powstaje w świetle naturalnym i nie jest przetwarzany przez urządzenia elektroniczne; znak celowniczy może być podświetlany, urządzenie może zawierać dalmierz. |
| § 4 ust. 1a[2] | Do wykonywania polowania w nocy na dziki, lisy, borsuki, kuny domowe, norki amerykańskie oraz ptaki i ssaki należące do inwazyjnych gatunków obcych stwarzających zagrożenie dla Unii lub dla Polski dopuszcza się używanie noktowizyjnych i termowizyjnych celowniczych urządzeń optycznych. |
| § 4 ust. 2[1] | Ograniczenie z ust. 1 nie dotyczy lornetek używanych do obserwacji. |
| § 7 ust. 1 pkt 1[2] | W nocy na wymienione gatunki poluje myśliwy wyposażony w myśliwską broń palną z zamontowanym celowniczym urządzeniem optycznym, o którym mowa w § 4 ust. 1 lub 1a, oraz lornetkę lub obserwacyjne urządzenie termowizyjne lub noktowizyjne i latarkę. |
| § 7 ust. 2 pkt 3[3] | Przed strzałem myśliwy ma osobiście rozpoznać cel i teren na linii strzału przez lornetkę lub obserwacyjne urządzenie termowizyjne lub noktowizyjne. |
W praktyce oznacza to trzy rzeczy wynikające wprost z tekstu. Po pierwsze, wyjątek z § 4 ust. 1a dotyczy polowania w nocy i tylko gatunków w nim wyliczonych; do pozostałej zwierzyny stosuje się zasadę z ust. 1. Po drugie, sam celownik nie wystarcza - myśliwy ma mieć także lornetkę lub obserwacyjne urządzenie noktowizyjne albo termowizyjne i latarkę oraz osobiście rozpoznać cel przed strzałem. Po trzecie, przepis posługuje się ogólnym pojęciem „noktowizyjnych i termowizyjnych celowniczych urządzeń optycznych” i nie wymienia osobno celowników oraz nakładek. Rozporządzenie dotyczy wykonywania polowania; nie reguluje strzelania na strzelnicy.
Montaż
Celownik noktowizyjny mocuje się tak jak lunetę dzienną - na szynie lub podstawach fabrycznie przewidzianych przez producenta sztucera. Jeśli chcesz zamieniać go z lunetą dzienną, potrzebujesz montażu o powtarzalnym osadzeniu, a po każdej zamianie warto potwierdzić punkt trafienia.
Nakładkę zakłada się na obiektyw lunety przez adapter dobrany do zewnętrznej średnicy obudowy obiektywu. Adapter musi trzymać nakładkę współosiowo z lunetą; luz lub przekoszenie przesuwa punkt trafienia. Nakładka dodaje masę na przedzie lunety, więc pierścienie i podstawa powinny być solidne i poprawnie dokręcone. Żadne z tych rozwiązań nie wymaga ingerencji w broń.
Na co uważać
- Rozpoznanie celu. Obowiązek osobistego rozpoznania celu i terenu na linii strzału wynika z § 7 ust. 2 pkt 3 - obserwuj lornetką lub urządzeniem obserwacyjnym, nie przez celownik na broni.
- Promiennik podczerwieni. Jego zasięg i kąt świecenia decydują o tym, co faktycznie zobaczysz w bezksiężycową noc.
- Powiększenie lunety pod nakładką. Sprawdź u producenta nakładki zalecany zakres powiększenia lunety dziennej.
- Zasilanie. Elektronika na mrozie zużywa baterie szybciej - miej zapas.
- Oferta sklepu. W kategorii optyka i kolimatory prowadzimy optykę dzienną: lunety, kolimatory i montaże. O dobór lunety dziennej pod nakładkę możesz zapytać przez kontakt.
Najczęściej zadawane pytania
Czy nakładka noktowizyjna do lunety jest dopuszczona na polowaniu?
Rozporządzenie w § 4 ust. 1a dopuszcza „noktowizyjne i termowizyjne celownicze urządzenia optyczne” do polowania w nocy na dziki, lisy, borsuki, kuny domowe, norki amerykańskie oraz inwazyjne gatunki obce. Przepis nie rozróżnia osobno celowników i nakładek. Poza tym wyjątkiem obowiązuje zasada z § 4 ust. 1, czyli optyka bez elektronicznego przetwarzania obrazu.
Co wybrać: luneta z noktowizorem czy nakładka?
Nakładka pozwala zachować lunetę dzienną i przystrzelanie, więc jest wygodniejsza przy jednym sztucerze do wszystkiego. Osobny celownik jest prostszy optycznie i zwykle lżejszy jako zestaw, ale wymaga wymiany optyki na broni.
Czy do polowania z noktowizją wystarczy sam celownik?
Nie. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 myśliwy polujący w nocy na wskazane gatunki ma mieć także lornetkę lub obserwacyjne urządzenie termowizyjne albo noktowizyjne i latarkę, a zgodnie z § 7 ust. 2 pkt 3 - osobiście rozpoznać cel przed strzałem.
Sklep i strzelnica
Źródła
- ISAP - rozporządzenie Ministra Środowiska z 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 ze zm.) - § 4 ust. 1-3 (urządzenia optyczne), § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 (polowanie w nocy)
- ISAP - rozporządzenie zmieniające z 7 listopada 2022 r. (Dz.U. 2022 poz. 2323) - aktualne brzmienie § 4 ust. 1a i § 7 ust. 1 pkt 1
- ISAP - rozporządzenie zmieniające z 10 września 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 1782) - § 4 ust. 3 i § 7 ust. 2 pkt 3 w obecnym brzmieniu
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
