Ustawa odsyła do rozporządzenia o polowaniu
Ustawa o broni i amunicji nie wylicza broni łowieckiej. Art. 10 ust. 4 pkt 3 stanowi, że pozwolenie uprawnia do posiadania: „do celów łowieckich - broni dopuszczonej do wykonywania polowań na podstawie odrębnych przepisów”[1]. Te odrębne przepisy to rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz. Jego § 3 ust. 1 brzmi: „Do wykonywania polowania oraz odstrzału zwierząt stanowiących nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka dopuszczona jest wyłącznie myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu, o lufach gwintowanych lub gładkich, z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów, z której po maksymalnym załadowaniu można oddać najwyżej sześć pojedynczych strzałów, z tym że do magazynka broni samopowtarzalnej można załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje.”[2].
| Cecha broni | Wymóg z § 3 ust. 1[2] |
|---|---|
| Rodzaj | myśliwska broń palna długa centralnego zapłonu |
| Lufy | gwintowane lub gładkie |
| Wyłączone | broń czarnoprochowa, pistolety, rewolwery |
| Liczba strzałów po maksymalnym załadowaniu | najwyżej 6 pojedynczych strzałów |
| Broń samopowtarzalna | do magazynka jednorazowo najwyżej 2 naboje |
Maksymalne załadowanie rozporządzenie definiuje jako całkowite załadowanie magazynka oraz wprowadzenie naboi do wszystkich komór nabojowych (§ 2 pkt 5a)[2]. Ważną przyczyną posiadania broni łowieckiej są uprawnienia do wykonywania polowania (art. 10 ust. 3 pkt 2 ustawy)[1].
Progi energii pocisku - jaka broń na jaką zwierzynę
Obecne brzmienie § 3 nie podaje minimalnego kalibru. Kryterium jest energia pocisku w odległości 100 m od wylotu lufy oraz rodzaj lufy i naboju.
| Zastosowanie | Wymóg[3] | Przepis |
|---|---|---|
| Każda broń gwintowana używana do polowania | amunicja myśliwska o energii pocisku nie mniejszej niż 400 J na 100 m | § 3 ust. 2 |
| Łosie | nie mniej niż 2500 J na 100 m | § 3 ust. 3 pkt 2 lit. a |
| Jelenie, daniele, muflony, dziki (bez warchlaków) | nie mniej niż 2000 J na 100 m | § 3 ust. 3 pkt 2 lit. b |
| Dziki warchlaki, sarny | nie mniej niż 1000 J na 100 m | § 3 ust. 3 pkt 2 lit. c |
| Zwierzyna gruba - rodzaj naboju | naboje myśliwskie, z wyłączeniem pocisków pełnopłaszczowych | § 3 ust. 3 pkt 1 |
| Zwierzyna gruba z broni gładkolufowej | dopuszczona z nabojami kulowymi, z wyjątkiem łosi i jeleni byków[2] | § 3 ust. 4 |
| Zwierzyna drobna | wyłącznie broń gładkolufowa i naboje śrutowe ze śrutem o średnicy do 4,5 mm[2] | § 3 ust. 5 |
| Drapieżniki | broń gwintowana i naboje myśliwskie, w tym pełnopłaszczowe, albo broń gładkolufowa z nabojami kulowymi lub śrutowymi[4] | § 3 ust. 6 |
Popularne kalibry a progi energii
O spełnieniu progu decyduje konkretny nabój i jego dane od producenta amunicji, a nie sama nazwa kalibru. W jednym kalibrze produkuje się naboje z pociskami o różnej masie i konstrukcji, a energię na 100 m producenci podają dla określonej długości lufy. Dlatego nie publikujemy listy „kaliber spełnia / nie spełnia” - przy wartościach bliskich progu taka lista łatwo wprowadza w błąd.
- Sprawdź kartę naboju. Energię pocisku w odległości 100 m odczytasz w danych producenta amunicji, którą faktycznie kupujesz - porównaj ją z progiem dla zwierzyny, na którą polujesz.
- Zwróć uwagę na lufę. Jeśli Twój sztucer ma krótszą lufę niż ta, dla której producent podał dane, energia będzie niższa.
- Rodzaj pocisku. Na zwierzynę grubą wybierasz naboje myśliwskie bez pocisków pełnopłaszczowych (§ 3 ust. 3 pkt 1)[3].
- Zapas zamiast granicy. Kaliber dobieraj tak, żeby dostępna była amunicja myśliwska z wyraźnym zapasem ponad wymagany próg, a nie tylko pojedynczy nabój „na styk”.
Różnice między popularnymi kalibrami myśliwskimi opisujemy w porównaniach .30-06 vs .308 Win i .243 Win vs .308 Win.
Jaka broń myśliwska na początek
Sztucer powtarzalny w kalibrze, do którego dostępna jest amunicja myśliwska z zapasem ponad próg 2000 J na 100 m - według danych producenta tej amunicji. Taki zestaw obejmuje sarny, dziki, jelenie, daniele i muflony. Zamek ślizgowo-obrotowy jest prosty w obsłudze; limit sześciu strzałów po maksymalnym załadowaniu dotyczy także sztucerów, więc przy zakupie zwróć uwagę na pojemność magazynka.
Strzelba kal. 12 - bok lub dubeltówka - do zwierzyny drobnej, na którą wolno polować wyłącznie z broni gładkolufowej. Jako druga broń uzupełnia sztucer.
Broń samopowtarzalna jest dopuszczona, ale do jej magazynka wolno załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje - uwzględnij to przed zakupem karabinka lub strzelby samopowtarzalnej z myślą o łowisku.
| Przykład z oferty[6] | Typ | Kaliber | Uwaga |
|---|---|---|---|
| Sztucer CZ 600 PLUS ERGO DH | powtarzalny, lufa gwintowana | .308 Win | nazwa produktu wskazuje magazynek na 10 nabojów - zweryfikuj konfigurację względem limitu 6 strzałów |
| Sztucer CZ 600 PLUS TRAIL | powtarzalny, lufa gwintowana | .223 Rem | magazynek na 10 nabojów jak wyżej; sprawdź też energię amunicji względem progów |
| Bock Kral Arms Tundra | dwulufowa, lufy gładkie | 12/76 | zwierzyna drobna |
| Strzelba CZ 612 Field | powtarzalna, lufa gładka | 12/76 | sprawdź pojemność magazynka względem limitu 6 strzałów |
Więcej modeli: broń długa. Art. 15 ust. 2 ustawy pozwala wydać pozwolenie osobie, która ukończyła 18 lat, m.in. na wniosek Polskiego Związku Łowieckiego - tylko na broń do celów sportowych lub łowieckich[1].
Luneta, noktowizja i tłumik - co wolno na polowaniu
Dobierając sztucer, od razu planuj optykę. § 4 ust. 1: „Do wykonywania polowania dopuszcza się używanie wyłącznie urządzeń optycznych, w których obraz celu powstaje w świetle naturalnym i nie jest przetwarzany przez urządzenia elektroniczne, przy czym znak celowniczy w urządzeniu optycznym może być podświetlany.”[5]. Wyjątek to ust. 1a: przy polowaniu w nocy na dziki, lisy, borsuki, kuny domowe, norki amerykańskie oraz inwazyjne gatunki obce dopuszcza się noktowizyjne i termowizyjne celownicze urządzenia optyczne[3]. Dobór: luneta do sztucera, luneta termowizyjna do sztucera.
Tłumik huku: art. 10 ust. 5 pkt 3 ustawy wyłącza broń z tłumikiem z pozwoleń, z wyjątkiem pozwolenia do celów łowieckich, ale ust. 5a zastrzega, że taka broń „może być używana wyłącznie do wykonywania odstrzału sanitarnego z nakazu wydanego na podstawie przepisów o zdrowiu zwierząt”[1].
Broń myśliwską przechowujesz na tych samych zasadach co każdą inną - patrz jaka szafa na broń.
Najczęściej zadawane pytania
Jaka broń myśliwska na początek - sztucer czy strzelba?
Zależy od zwierzyny. Na zwierzynę grubą potrzebny jest sztucer z amunicją spełniającą próg energii z § 3 ust. 3 rozporządzenia, na zwierzynę drobną - wyłącznie broń gładkolufowa z nabojami śrutowymi (§ 3 ust. 5). Większość myśliwych zaczyna od sztucera powtarzalnego i dokupuje strzelbę kal. 12.
Jaki jest minimalny kaliber broni myśliwskiej?
Obecne brzmienie § 3 rozporządzenia nie podaje minimalnego kalibru. Broń gwintowana musi być przeznaczona do amunicji myśliwskiej o energii pocisku nie mniejszej niż 400 J na 100 m, a dla zwierzyny grubej obowiązują progi 1000 J, 2000 J i 2500 J. Czy dany nabój je spełnia, wynika z danych jego producenta, a nie z nazwy kalibru.
Czy na pozwolenie myśliwskie można kupić pistolet lub rewolwer?
Pozwolenie łowieckie obejmuje broń dopuszczoną do wykonywania polowań (art. 10 ust. 4 pkt 3 ustawy), a § 3 ust. 1 rozporządzenia dopuszcza wyłącznie broń długą i wprost wyłącza pistolety oraz rewolwery.
Czy do polowania nadaje się karabinek samopowtarzalny?
§ 3 ust. 1 rozporządzenia nie wyklucza broni samopowtarzalnej, ale ogranicza ją: do magazynka można załadować jednorazowo najwyżej dwa naboje, a amunicja musi spełniać próg energii właściwy dla zwierzyny.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Sztucery, strzelby i amunicja do broni myśliwskiej:
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz ze sztucera myśliwskiego 7x64, karabinu M14 w kalibrze .308 oraz strzelby kal. 12 - sprawdzisz odrzut kalibrów myśliwskich, zanim kupisz pierwszą broń.
Źródła
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst ujednolicony Kancelarii Sejmu (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485 ze zm.) - art. 10 ust. 3 pkt 2, ust. 4 pkt 3, ust. 5 pkt 3 i ust. 5a, art. 15 ust. 2
- Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548) - nowelizacja Dz.U. 2011 nr 257 poz. 1548 - § 2 pkt 5a, § 3 ust. 1, 4 i 5 - rodzaj broni, sześć strzałów, dwa naboje w magazynku broni samopowtarzalnej, śrut do 4,5 mm
- Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548) - nowelizacja Dz.U. 2022 poz. 2323 - § 3 ust. 2 i 3 - progi energii 400 J, 1000 J, 2000 J, 2500 J w odległości 100 m; § 4 ust. 1a - noktowizja i termowizja
- Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548) - nowelizacja Dz.U. 2019 poz. 1782 - § 3 ust. 6 - polowanie na drapieżniki
- Rozporządzenie Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548) - nowelizacja Dz.U. 2010 nr 186 poz. 1250 - § 4 ust. 1 - urządzenia optyczne
- Broń długa - kategoria sklepu Strzelam Bo Lubię - sztucery CZ 600, boki Kral Arms, strzelba CZ 612 - dostępne w dniu opracowania
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
