Specyfikacja obok siebie
M16 to oznaczenie wojskowego karabinu z przełącznikiem rodzaju ognia, AR-15 - nazwa rodziny cywilnych karabinów samopowtarzalnych o tej samej budowie. Żeby porównanie opierało się na liczbach, zestawiamy wojskowy FN M16A4 z dwoma cywilnymi AR-15 w konfiguracji karabinowej: FN 15 Military Collector M16, który producent nazywa wojskową repliką, oraz Colt AR15A4.
| Parametr | FN M16A4 (wojskowy) | FN 15 Military Collector M16 (cywilny AR-15) | Colt AR15A4 (cywilny AR-15) |
|---|---|---|---|
| Kaliber | 5,56x45 mm NATO[1] | 5,56x45 mm NATO[2] | producent nie podaje w opisie wariantu |
| Rodzaj ognia | pojedynczy i seria trzystrzałowa[1] | wyłącznie pojedynczy (samopowtarzalny)[2] | producent nie podaje |
| Szybkostrzelność teoretyczna | 800 strz./min[1] | nie dotyczy - broń samopowtarzalna | nie dotyczy - broń samopowtarzalna |
| Zasada działania | bezpośrednie odprowadzenie gazów (direct impingement)[1] | bezpośrednie odprowadzenie gazów (direct impingement)[2] | producent nie podaje |
| Pojemność magazynka | 30 nab.[1] | 30 nab.[2] | producent nie podaje |
| Długość całkowita | 1007 mm (39,63″)[1] | 1003 mm (39,5″)[2] | producent nie podaje |
| Długość lufy | producent nie podaje | 508 mm (20″)[2] | 508 mm (20″)[3] |
| Masa | 3,99 kg (8,79 lb) - z magazynkiem 30-nabojowym[1] | 3,72 kg (8,2 lb)[2] | producent nie podaje |
| Skok gwintu | 1:7, prawoskrętny[1] | 1:7, prawoskrętny[2] | 1:7[3] |
| Kolba | producent nie podaje | stała, typu A2[2] | stała, typu A2[3] |
| Komora zamkowa i szyny | odłączana rączka, łoże z czterema szynami Picatinny na całej długości[1] | płaska komora z szyną MIL-STD-1913, łoże Knights Armament M5 RAS[2] | płaska komora (flat top) z odłączaną rączką transportową[3] |
| Przyrządy celownicze | producent nie podaje | muszka typu A2, regulowany celownik[2] | producent nie podaje |
FN podaje wymiary w calach i masę w funtach - w tabeli przeliczyliśmy je na jednostki metryczne, zostawiając wartość oryginalną w nawiasie. Na stronie FN pole długości lufy M16A4 jest puste, a Colt nie publikuje dla AR15A4 tabeli z masą i długością całkowitą; tych pól nie uzupełniamy z innych źródeł.
Różnice w praktyce
Rodzaj ognia - jedyna różnica zasadnicza
FN M16A4 strzela ogniem pojedynczym i seriami trzystrzałowymi, z deklarowaną szybkostrzelnością teoretyczną 800 strz./min. FN 15 Military Collector M16 jest opisany jednoznacznie: wyłącznie ogień samopowtarzalny, czyli jeden strzał na jedno naciśnięcie spustu - choć zachowuje obustronny przełącznik znany z wersji wojskowej. Cała reszta porównania to niuanse; to mechanizm spustowy decyduje, czy karabin jest M16, czy cywilnym AR-15.
Lufa, długość i masa
W konfiguracji karabinowej różnic niemal nie ma. FN 15 w wersji M16 ma lufę 508 mm o skoku gwintu 1:7 i 1003 mm długości całkowitej, wojskowy M16A4 - 1007 mm. Ten sam skok i taką samą długość lufy podaje Colt dla AR15A4. Masy trudno porównać wprost, bo FN waży M16A4 z magazynkiem na 30 nabojów (3,99 kg), a przy wersji cywilnej nie precyzuje stanu (3,72 kg).
Zasada działania i magazynek
Oba karabiny FN działają na zasadzie bezpośredniego odprowadzenia gazów i zasilają się z magazynka na 30 nabojów 5,56x45. Magazynki tego standardu są wspólne dla całej rodziny, co ułatwia dobór akcesoriów do cywilnego karabinu.
Komora, szyny, kolba
M16A4 to według FN wariant M16A2 z odłączaną rączką i łożem z szynami Picatinny na całej długości. Cywilne odpowiedniki powtarzają ten układ: płaska komora z szyną na optykę, stała kolba typu A2, a w Colcie odłączana rączka transportowa. Trzeba jednak pamiętać, że „AR-15” obejmuje dziś także krótkie karabinki z kolbą teleskopową - porównujemy tu wyłącznie długie wersje z lufą 20 cali.
Dla kogo który
- M16 w wersji wojskowej pozostaje poza zasięgiem posiadacza prywatnego pozwolenia - to broń strzelająca seriami, przeznaczona dla wojska.
- AR-15 w konfiguracji M16A4 (lufa 20 cali, stała kolba) - dla kolekcjonera, któremu zależy na sylwetce karabinu wojskowego, oraz dla strzelca, który ceni długą linię celowniczą i spokojną pracę karabinu z pełnowymiarową lufą.
- AR-15 w wersji karabinka z krótszą lufą i regulowaną kolbą - praktyczniejszy do strzelań dynamicznych; tę konfigurację omawiamy w porównaniu M4 vs AR-15.
Karabiny i karabinki samopowtarzalne znajdziesz w kategorii broń długa, a naboje w zestawieniach .223 Rem i 5,56x45. Różnice między tymi nabojami wyjaśnia porównanie .223 Rem vs 5,56x45 NATO.
Kolimator i luneta do tych modeli
Płaska komora z szyną pozwala zamontować optykę bez dodatkowych podstaw. Do karabinu z lufą 20 cali częściej wybiera się lunetę o zmiennym powiększeniu, do krótszych karabinków - kolimator. Oba warianty opisujemy osobno: luneta do AR-15 oraz kolimator do AR-15.
Na jakie pozwolenie
Granicę między M16 a AR-15 wyznacza art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji: pozwolenie na broń nie może być wydane na samoczynną broń palną, zaliczoną do broni szczególnie niebezpiecznej (przepis zastrzega przy tym wyjątek uregulowany w dalszej części ustawy)[4]. Samopowtarzalny AR-15 jest bronią centralnego zapłonu z lufą gwintowaną o kalibrze poniżej 12 mm, wymienioną w art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b wśród broni do celów sportowych, a przez art. 10 ust. 4 pkt 7 dostępną także dla kolekcjonera. Dla celu rekonstrukcji historycznych ustawa przewiduje wyłącznie broń konstrukcyjnie przeznaczoną do strzelania amunicją ślepą, w tym samoczynną (art. 10 ust. 4 pkt 6). Procedurę uzyskania dokumentu opisujemy na stronie pozwolenie na broń.
Najczęściej zadawane pytania
AR15 vs M16 - czy to ta sama broń?
Konstrukcyjnie tak: ta sama zasada działania, ten sam nabój i magazynki. Różni je rodzaj ognia - M16A4 według FN strzela ogniem pojedynczym i seriami trzystrzałowymi, a cywilny AR-15 wyłącznie ogniem samopowtarzalnym.
Czy w Polsce można mieć M16?
Art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji wyklucza wydanie pozwolenia na samoczynną broń palną. Dostępne na pozwolenie sportowe lub kolekcjonerskie są samopowtarzalne karabiny AR-15, w tym konfiguracje wyglądające jak M16A4.
Jaką lufę ma M16A4, a jaką AR-15?
Cywilne odpowiedniki M16A4 - FN 15 Military Collector M16 i Colt AR15A4 - mają lufę 20 cali (508 mm) o skoku gwintu 1:7. Dla wojskowego M16A4 strona FN podaje skok 1:7, ale pole długości lufy jest puste.
Czy magazynki od M16 pasują do AR-15?
Oba karabiny FN zasilają się z magazynków tego samego standardu na 30 nabojów 5,56x45. W sklepie znajdziesz magazynki opisane łącznie jako AR-15/M4.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Produkty, o których mowa w poradniku, znajdziesz w naszym sklepie stacjonarnym i internetowym.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z samopowtarzalnego karabinka AR-15 w kalibrze .223/5,56 - to najprostszy sposób, żeby poznać obsługę i odrzut tej konstrukcji.
Źródła
- FN America - FN M16A4 (fnamerica.com) - specyfikacja: długość, masa, magazynek, tryby ognia, szybkostrzelność
- FN America - FN 15 Military Collector M16 (fnamerica.com) - specyfikacja cywilnej wersji samopowtarzalnej; producent podaje cale i funty
- Colt - Modern Sporting Rifles: AR15A4 Rifle (colt.com) - opis wariantu: lufa, skok gwintu, kolba, komora
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (ISAP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - art. 10 - cele pozwolenia i rodzaje broni
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
