Specyfikacja obok siebie
M16 i M4 to karabin i karabinek tej samej rodziny, na ten sam nabój 5,56x45 mm NATO. Dane w pierwszej tabeli pochodzą od FN America - producenta obu typów broni dla sił zbrojnych USA - i dotyczą wersji M16A4 oraz M4A1. Producent podaje wartości w calach i funtach; przeliczenia na jednostki metryczne są nasze. Na stronie M16A4 pole długości lufy jest puste, więc go nie uzupełniamy.
| Parametr | M16A4 (FN)[1] | M4A1 (FN)[2] |
|---|---|---|
| Kaliber | 5,56x45 mm NATO | |
| Rodzaj ognia | pojedynczy i seria 3-strzałowa | pojedynczy i ciągły |
| Zasada działania | Direct impingement | |
| Długość lufy | producent nie podaje (pole puste na stronie) | 368 mm - przeliczenie z 14,5 cala |
| Długość całkowita | 1007 mm (przeliczenie z cali) | 756 mm (kolba wsunięta) - 838 mm (wysunięta) - przeliczenie z cali |
| Masa | 3987 g (z magazynkiem 30-nabojowym; przeliczenie z funtów) | 2885 g (producent nie precyzuje stanu; przeliczenie z funtów) |
| Pojemność magazynka | 30 nab. | |
| Pozostałe dane producenta | skok gwintu 1:7 RH; zasięg skuteczny 550-800 m; szybkostrzelność 800 strz./min | skok gwintu 1:7 RH; zasięg skuteczny 500-600 m; szybkostrzelność 700-950 strz./min |
| Montaż optyki | odłączana rączka i pełnej długości szyny Picatinny (quad rail) | producent nie podaje |
M4 a M4A1 według U.S. Army
| Parametr wg U.S. Army[3] | M4 | M4A1 |
|---|---|---|
| Nastawy selektora | Safe / Semi / Burst | Safe / Semi / Auto |
| Masa (z zapasowymi przyrządami, chwytem przednim, pustym magazynkiem i pasem; przeliczenie z funtów) | 3384 g | 3511 g |
| Różnice konstrukcyjne | - | grubsza lufa lepiej znosząca ogień ciągły, oburęczny selektor |
Cywilne repliki producenta - dla skali
FN oferuje na rynek cywilny samopowtarzalne odwzorowania obu typów. Ich dane dobrze pokazują różnicę gabarytów, w tym długość lufy, której brakuje w specyfikacji wojskowego M16A4.
| Parametr | FN 15 Military Collector M16[5] | FN 15 Military Collector M4[6] |
|---|---|---|
| Rodzaj ognia | wyłącznie samopowtarzalny | |
| Długość lufy | 20 cali (508 mm) | 14,7 cala (373 mm); z trwale zamocowanym urządzeniem wylotowym 16 cali |
| Długość całkowita | 39,5 cala (1003 mm) | 30,5 cala (775 mm) - 34,2 cala (869 mm) |
| Masa | 8,2 lb (3,72 kg) | 6,6 lb (2,99 kg) |
| Skok gwintu | 1:7 | |
| Kolba | stała, typu A2 | wysuwana, 6-pozycyjna |
| Pojemność magazynka | 30 nab. | |
Różnice w praktyce
Rozmiar. Producent opisuje M4 jako krótszy i lżejszy wariant M16, który wszedł do służby w 1994 r., by zastąpić M16 w części zastosowań[2]. Liczby to potwierdzają: M16A4 ma 1007 mm długości, M4A1 z wysuniętą kolbą 838 mm. W replikach cywilnych widać źródło tej różnicy - lufa 20 cali w odmianie M16 i wyraźnie krótsza w odmianie M4 - oraz kolbę: stałą w M16 i wysuwaną w M4.
Rodzaj ognia. M16A4 strzela ogniem pojedynczym i seriami trzystrzałowymi. Podstawowy M4 miał te same nastawy, a M4A1 zamiast serii ma ogień ciągły. Według U.S. Army przejście na M4A1 wiązało się też z grubszą lufą, lepiej znoszącą nagrzewanie, i obustronnym selektorem.
Zasięg. FN podaje dla M16A4 zasięg skuteczny 550-800 m, dla M4A1 500-600 m. Dłuższa lufa lepiej wykorzystuje nabój 5,56x45, krótsza daje poręczność w pojazdach i pomieszczeniach.
Rozwój. Według FN M16A2 opracowano na wniosek Korpusu Piechoty Morskiej jako ulepszenie M16A1; M16A4 to M16A2 ze zdejmowanym chwytem transportowym i szynami Picatinny na całej długości łoża. Obie konstrukcje działają na zasadzie bezpośredniego oddziaływania gazów (direct impingement) i mają lufy o skoku 1:7.
Co z tego wynika dla cywila. W sklepie nie wybierasz między M16 a M4, tylko między karabinkami AR-15 o różnej długości lufy: długa lufa i stała kolba to charakter „M16”, krótka lufa i kolba wysuwana - charakter „M4”. Związki między nazwami opisujemy w tekstach M4 vs AR-15 i M16 vs AR-15.
Dla kogo który
- Układ „M16” (długa lufa, stała kolba) - do strzelania precyzyjnego na większych dystansach i dla miłośników klasycznej sylwetki. Lepiej wykorzystuje potencjał naboju.
- Układ „M4” (krótsza lufa, kolba wysuwana) - do strzelania dynamicznego, na kursy i zawody, gdzie liczy się poręczność i dopasowanie długości kolby do strzelca i wyposażenia.
- Jedna broń do wszystkiego - najczęściej wybierany jest karabinek z lufą średniej długości; przegląd znajdziesz w dziale broń długa.
Dobór celownika zależy od zastosowania: kolimator do AR-15, luneta do AR-15.
Na jakie pozwolenie
Wojskowe M16 i M4 mają ogień seryjny lub ciągły, są więc samoczynną bronią palną w rozumieniu art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji[4], na którą - z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 - pozwolenie nie może być wydane. Na pozwolenie sportowe lub kolekcjonerskie kupuje się karabinki samopowtarzalne rodziny AR-15: jako broń centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm mieszczą się w art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b oraz pkt 7. Przed zakupem amunicji sprawdź oznaczenie komory swojej broni - różnice opisujemy w poradniku .223 Remington vs 5,56x45 NATO.
Najczęściej zadawane pytania
M16 vs M4 - jaka jest różnica?
M4 to krótszy i lżejszy wariant M16 na ten sam nabój 5,56x45 mm NATO. Według danych FN America M16A4 ma 1007 mm długości, a M4A1 838 mm z wysuniętą kolbą. Różnią się też rodzajem ognia: M16A4 ma serię trzystrzałową, M4A1 ogień ciągły.
M4 vs M16 - który ma większy zasięg?
Producent podaje dla M16A4 zasięg skuteczny 550-800 m, a dla M4A1 500-600 m. Wynika to z dłuższej lufy karabinu.
Czym M4A1 różni się od M4?
Według U.S. Army M4 miał nastawy Safe, Semi i Burst, a M4A1 - Safe, Semi i Auto. M4A1 dostał też grubszą lufę i obustronny selektor.
Czy M16 lub M4 można kupić w Polsce na pozwolenie?
Wojskowe wersje z ogniem seryjnym lub ciągłym są bronią samoczynną, na którą pozwolenia się nie wydaje. Dostępne są samopowtarzalne karabinki rodziny AR-15 o podobnej budowie.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Samopowtarzalne karabinki rodziny AR-15 i amunicję znajdziesz w sklepie.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z karabinka AR-15 kal. .223/5,56 - cywilnego krewnego M16 i M4.
Źródła
- FN America - FN M16A4 (fnamerica.com) - specyfikacja producenta
- FN America - FN M4A1 (fnamerica.com) - specyfikacja producenta
- U.S. Army - „Beefier carbines en route to Soldiers” (army.mil, 2014) - różnice M4 / M4A1, masy
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (ISAP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 14, art. 29, art. 32
- FN America - FN 15 MILITARY COLLECTOR M16 (fnamerica.com) - specyfikacja producenta (cale, funty)
- FN America - FN 15 MILITARY COLLECTOR M4 (fnamerica.com) - specyfikacja producenta (cale, funty)
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
