Specyfikacja obok siebie
StG 44 i AK-47 dzieli zaledwie kilka lat, a łączy idea: broń indywidualna piechoty na nabój pośredni, słabszy od karabinowego i mocniejszy od pistoletowego. W przypadku broni historycznej opieramy się wyłącznie na źródłach muzealnych i materiałach producenta - stąd w tabeli sporo pustych pól. Dane, których te źródła nie podają, świadomie pomijamy, zamiast powtarzać obiegowe liczby. W trzeciej kolumnie dodajemy współczesny, cywilny karabinek w kalibrze 7,62×39, żeby dać punkt odniesienia dla gabarytów.
| Parametr | StG 44 (egzemplarz muzealny) | AK / AK-47 (wg producenta) | Dla porównania: WBP Jack 7,62×39 |
|---|---|---|---|
| Źródło danych | karta obiektu Smithsonian NMAH[1] | Kalashnikov Media[2] | strona producenta[3] |
| Nabój | 7,92 mm (wg karty obiektu)[1] | pośredni 7,62 mm; pierwotny projekt: łuska 41 mm, pocisk 8 g[2] | 7,62×39 mm[3] |
| Długość całkowita | 93 cm[1] | producent nie publikuje | 880 mm[3] |
| Długość lufy | karta podaje wartość budzącą wątpliwości - pomijamy | producent nie publikuje | 415 mm[3] |
| Masa | karta nie podaje | producent nie publikuje | 3100 g (broń rozładowana)[3] |
| Daty | egzemplarz wykonany w 1945 r.[1] | pierwsze partie 1948 r., przyjęcie do uzbrojenia 1949 r.[2] | produkcja bieżąca |
| Rodzaj ognia | karabin samopowtarzalny / automatyczny[1] | automat (karabinek automatyczny)[2] | wyłącznie samopowtarzalny[3] |
| Niemiecki pierwowzór koncepcji wg producenta AK | - | karabinek automatyczny MKb.42(H) na nabój 7,92×33[2] | - |
| Pierwszy prototyp | - | AK-46: tłok gazowy nad lufą, zamek obrotowy[2] | - |
| Założony dystans skutecznego ognia | - | około 400 m[2] | - |
| Materiały | drewno i stal[1] | - | drewniana kolba i łoże[3] |
Różnice w praktyce
Kto na kogo wpłynął
Według historii opublikowanej przez Grupę Kałasznikow prace nad radziecką bronią na nabój pośredni zaczęły się w 1943 roku, gdy na froncie wołchowskim zdobyto pierwsze egzemplarze niemieckich karabinków automatycznych MKb.42(H) na nabój 7,92×33 - bezpośrednich poprzedników StG 44. Po zbadaniu zdobycznej broni oraz amerykańskiego karabinka M1 zdecydowano o pilnym opracowaniu własnego naboju pośredniego i rodziny broni do niego, zdolnej do skutecznego ognia na około 400 m. Niemiecka konstrukcja była więc impulsem i dowodem, że koncepcja działa.
Inne rozwiązania mechaniczne
Wpływ koncepcji nie oznacza kopii. Ten sam producent opisuje, że wcześniejszy karabinek Kałasznikowa nosił wyraźne ślady amerykańskiego M1 Garand, a pierwszy prototyp automatu, AK-46, miał tłok gazowy nad lufą i zamek obrotowy w typie Garanda. Po nieudanych próbach konstrukcję gruntownie przebudowano i dopiero ta wersja przeszła dalej. Współczesny karabinek systemu AK z naszej tabeli nadal ma zamek ryglowany przez obrót[3].
Kryterium wyboru: niezawodność
W konkursie żaden z automatów nie spełnił wszystkich wymagań: konstrukcja Kałasznikowa była najbardziej niezawodna, ale miała niewystarczające skupienie. Komisja wybrała niezawodność, odkładając poprawę celności na później. To tłumaczy charakter AK, znany każdemu, kto strzelał z jego cywilnych odmian: broń tolerancyjna na zabrudzenie, o przeciętnej celności.
Skala i dostępność dziś
StG 44 pozostał bronią krótkiej, wojennej produkcji - egzemplarz ze zbiorów Smithsonian pochodzi z 1945 roku i ma 93 cm długości. AK przyjęto do uzbrojenia w 1949 roku w dwóch odmianach, ze stałą i składaną kolbą, i jego pochodne produkuje się do dziś. Dla kolekcjonera oznacza to prostą różnicę: oryginalny StG 44 jest rzadkim eksponatem, a karabinek systemu AK kupisz nowy w sklepie.
Dla kogo który
- StG 44 - dla kolekcjonera broni z okresu drugiej wojny światowej i rekonstruktora; w praktyce w grę wchodzą egzemplarze kolekcjonerskie lub pozbawione cech użytkowych.
- AK i jego pochodne - dla strzelca, który chce historycznej konstrukcji do realnego użytku. Współczesne samopowtarzalne karabinki w kalibrze 7,62×39, takie jak polski Jack, są dostępne od ręki wraz z tanią amunicją.
- Ciekawi cię rozwój rodziny? Zobacz porównanie AKM vs AK-47 oraz dane techniczne AKMS.
Kabura i kolimator do tych modeli
W broni historycznej optyka nie ma zastosowania, ale współczesne karabinki systemu AK można w nią wyposażyć: opisany Jack ma boczną szynę montażową typu jaskółczy ogon nitowaną do komory zamkowej. Jak dobrać montaż i celownik, opisujemy w poradnikach kolimator do AK i luneta do AK.
Na jakie pozwolenie
Oryginalne StG 44 i AK to broń samoczynna. Art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji[4] stanowi, że pozwolenie nie może być wydane na samoczynną broń palną zdolną do rażenia celów na odległość. Kolekcjonerzy sięgają więc po odmiany samopowtarzalne - jako broń centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm mieszczą się one w art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b i pkt 7 - albo po egzemplarze pozbawione cech użytkowych.
Broń palną pozbawioną cech użytkowych można posiadać na podstawie karty rejestracyjnej (art. 9 ust. 2), a pozwolenie na broń nie jest w tym przypadku wymagane (art. 11 pkt 6). Dla rekonstruktorów ustawa przewiduje osobny cel pozwolenia: broń konstrukcyjnie przeznaczoną do strzelania wyłącznie amunicją ślepą, w tym samoczynną (art. 10 ust. 4 pkt 6). Więcej: pozwolenie na broń.
Najczęściej zadawane pytania
StG 44 vs AK-47 - czy AK jest kopią niemieckiego karabinka?
Nie. Według historii publikowanej przez Grupę Kałasznikow zdobyczne niemieckie karabinki na nabój pośredni były impulsem do rozpoczęcia prac, ale mechanizm prototypów Kałasznikowa wzorowano na zamku obrotowym w typie M1 Garand.
Kiedy powstały StG 44 i AK-47?
Egzemplarz StG 44 ze zbiorów Smithsonian wykonano w 1945 roku. Według producenta pierwsze partie AK zmontowano w Iżewsku w połowie 1948 roku, a do uzbrojenia przyjęto go pod koniec 1949 roku.
Jakim nabojem strzelają StG 44 i AK-47?
Oba nabojem pośrednim. Karta muzealna StG 44 podaje kaliber 7,92 mm, a producent AK wskazuje niemiecki nabój 7,92×33 jako punkt wyjścia. AK strzela nabojem pośrednim kalibru 7,62 mm.
Czy w Polsce można posiadać StG 44 albo AK-47?
Na broń samoczynną pozwolenia się nie wydaje (art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy). Dostępne są odmiany samopowtarzalne na pozwolenie oraz egzemplarze pozbawione cech użytkowych, posiadane na podstawie karty rejestracyjnej.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Produkty, o których mowa w poradniku, znajdziesz w naszym sklepie stacjonarnym i internetowym.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z karabinka systemu AK w kalibrze 7,62x39 - sprawdzisz na własnej skórze, jak zachowuje się nabój pośredni.
Źródła
- Smithsonian, National Museum of American History - karta obiektu „Stg-44 Automatic Rifle” (kopia archiwalna web.archive.org) - kaliber, długość, data wykonania egzemplarza
- Kalashnikov Media (Grupa Kałasznikow) - historia powstania AK-47 (kopia archiwalna web.archive.org) - chronologia prac, nabój pośredni, przyjęcie do uzbrojenia
- WBP Rogów - karabinek Jack 7,62x39 mm, wersja drewno (wbprogow.pl) - dane techniczne współczesnego karabinka samopowtarzalnego
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (ISAP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - art. 10 - cele pozwolenia i rodzaje broni
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
