Specyfikacja obok siebie
AK-47 i AK-74 to dwa pokolenia tej samej konstrukcji, a liczba w nazwie mówi tylko o czasie powstania. Zasadnicza różnica to nabój: 7,62x39 w AK i AKM, 5,45x39 w AK-74. Koncern Kałasznikow nie publikuje pełnych danych taktyczno-technicznych wzorów historycznych - oficjalne liczby istnieją jedynie dla nowszego AK-74M - dlatego w pierwszej tabeli wiele pól pozostaje pustych, a porównanie nabojów ograniczamy do wymiarów i ciśnienia maksymalnego z norm C.I.P.
| Parametr | AK / AK-47[1] | AKM[2] | AK-74[2] | AK-74M[4] |
|---|---|---|---|---|
| Rok | przyjęty pod koniec 1949 r. | produkcja od 1959 r. | przyjęty w 1974 r. | dane producenta z 2019 r. |
| Nabój | 7,62x39[3] | 7,62x39[3] | 5,45x39[3] | 5,45x39 |
| Co podaje producent | dwie odmiany: AK oraz AKS ze składaną kolbą dla wojsk powietrznodesantowych; pierwsze partie zmontowano w Iżewsku w połowie 1948 r. | tłoczona komora zamkowa zmniejszyła masę i pozwoliła zwiększyć produkcję | pierwszy Kałasznikow na mniejszy kaliber; maksymalnie zunifikowany z AKM | składana kolba i boczna szyna w standardzie (unifikacja AK74/AKS74/AK74N/AKS74N)[2] |
| Długość całkowita | producent nie publikuje | producent nie publikuje | producent nie publikuje | 943 mm |
| Długość lufy | producent nie publikuje | producent nie publikuje | producent nie publikuje | 415 mm |
| Masa | producent nie publikuje | producent nie publikuje | producent nie publikuje | 3,6 kg (producent nie precyzuje stanu broni) |
| Pojemność magazynka | producent nie publikuje | producent nie publikuje | producent nie publikuje | 30 nab. |
Naboje: 7,62x39 vs 5,45x39
| Parametr naboju | 7,62x39 (AK, AKM) | 5,45x39 (AK-74) |
|---|---|---|
| Kaliber nominalny | 7,62 mm | 5,45 mm |
| Typ | pośredni | pośredni |
| Zapłon | centralny | centralny |
| Długość łuski | 38,7 mm[6] | 39,82 mm[7] |
| Długość naboju | 56 mm[6] | 57 mm[7] |
| Pmax wg C.I.P. | 3550 bar[6] | 3550 bar[7] |
Kaliber nominalny to zwyczajowe oznaczenie naboju, a nie zmierzona średnica pocisku. Prędkość i energia pocisku zależą od konkretnej amunicji (masy i typu pocisku, długości lufy), dlatego ich nie podajemy - sprawdź je w karcie producenta amunicji, którą chcesz kupić.
Cywilne odpowiedniki w dwóch kalibrach
Polska Wytwórnia Broni w Rogowie produkuje samopowtarzalny karabinek Jack w obu kalibrach. Dane producenta pokazują, że sama broń jest praktycznie taka sama - różni ją nabój:
| Parametr | WBP Jack 7,62x39 drewno[8] | WBP Jack 5,45x39 drewno[9] |
|---|---|---|
| Kaliber | 7,62x39 | 5,45x39 |
| Długość lufy | 415 mm | |
| Długość całkowita | 880 mm | producent nie podaje |
| Masa | 3,1 kg (broń rozładowana) | |
| Sposób działania | zamek ryglowany poprzez obrót | |
| Rodzaj ognia | samopowtarzalny (semi-auto) | |
Różnice w praktyce
Skąd zmiana kalibru. Producent opisuje to wprost: po przyjęciu przez armię USA karabinu M16 na nabój 5,56x45 radzieccy konstruktorzy zaczęli pracować nad własnym nabojem małoimpulsowym. Mniejszy nabój pozwala obniżyć masę zapasu amunicji, a lżejszy pocisk ma większą prędkość początkową, co daje lepsze skupienie i bardziej płaski tor lotu. AK-74 przyjęto do uzbrojenia w 1974 r.
Co to oznacza dla strzelca. Oba naboje mają podobną długość, a ciśnienie maksymalne według C.I.P. jest dla nich takie samo - 3550 bar. Różni je kaliber: 5,45x39 wystrzeliwuje wyraźnie lżejszy i szybszy pocisk, 7,62x39 cięższy i wolniejszy, z większą energią. W praktyce AK-74 ma wyraźnie słabszy odrzut i łatwiej utrzymać go w celu przy szybkich strzałach, a 7,62x39 mocniej „pcha” w ramię. Konkretne wartości zależą od wybranej amunicji.
Konstrukcja. Według producenta AK-74 był maksymalnie zunifikowany z AKM, dzięki czemu produkcję uruchomiono szybko. Zmienił się kaliber, nie zasada działania. Producent podkreśla też, że nowy wzór przy lepszej celności i wygodzie był tańszy w produkcji masowej od poprzednika.
AKM vs AK-74 i AK-74M. AK-74M to wersja ujednolicona z końca lat osiemdziesiątych: składana kolba i boczna szyna pod celowniki w standardzie, elementy drewniane zastąpione tworzywem. Dla niej producent podaje długość 943 mm, lufę 415 mm i magazynek na 30 nabojów.
Dostępność amunicji w Polsce. To argument czysto użytkowy: 7,62x39 jest u nas nabojem powszechnym, obecnym w ofercie większości sklepów i na strzelnicach. 5,45x39 jest kalibrem niszowym - mniej producentów, mniej rodzajów pocisków, rzadziej dostępny od ręki. Jeśli szukasz karabinka AK na lekki nabój, częściej wybieraną alternatywą jest .223 Rem / 5,56x45; różnice opisujemy w poradniku 5,45x39 vs 5,56x45 NATO.
Dla kogo który
- System AK w 7,62x39 - jeśli chcesz klasycznego „kałasznikowa” z szeroko dostępną amunicją. To też najprostsza droga do regularnego treningu.
- System AK w 5,45x39 - jeśli budujesz kolekcję odwzorowującą kolejne etapy rozwoju konstrukcji albo zależy Ci właśnie na tym kalibrze i godzisz się na mniejszy wybór amunicji.
- Do strzelania dynamicznego - lżejszy nabój daje mniejszy odrzut; w polskich warunkach rozważ jednak wersję w .223 Rem, do której amunicję kupisz bez trudu.
Karabinki systemu AK z naszej oferty znajdziesz w dziale WBP; montaż optyki opisujemy w poradniku kolimator do AK.
Na jakie pozwolenie
Wojskowe AK, AKM i AK-74 są bronią samoczynną, na którą - zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji[5] i z zastrzeżeniem art. 29 ust. 2 - pozwolenia się nie wydaje. Cywilne karabinki samopowtarzalne systemu AK, niezależnie od tego, czy strzelają nabojem 7,62x39, czy 5,45x39, są bronią centralnego zapłonu z lufą gwintowaną o kalibrze do 12 mm, czyli podlegają art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b (sport) i pkt 7 (kolekcja). Pamiętaj o art. 14: amunicję nabywa się wyłącznie do tej broni, która jest określona w legitymacji posiadacza broni - kaliber karabinka wyznacza więc, co możesz kupić.
Najczęściej zadawane pytania
AK 47 vs AK 74 - jaka jest główna różnica?
Nabój. AK i AKM strzelają nabojem 7,62x39, a AK-74, przyjęty do uzbrojenia w 1974 r., lżejszym nabojem 5,45x39. Według producenta nowa broń była maksymalnie zunifikowana z AKM.
AK-74 vs AK-47 - który nabój jest mocniejszy?
Mocniejszy jest 7,62x39: wystrzeliwuje cięższy pocisk z większą energią i daje wyraźniejszy odrzut. Nabój 5,45x39 ma lżejszy i szybszy pocisk o bardziej płaskim torze lotu. Dokładne wartości zależą od konkretnej amunicji - podaje je jej producent.
AKM vs AK74 - czy to ta sama konstrukcja?
Tak, AK-74 wywodzi się bezpośrednio z AKM i producent opisuje go jako maksymalnie z nim zunifikowany. Zmieniono kaliber i elementy z nim związane, zasada działania pozostała ta sama.
Czy w Polsce kupię karabinek AK w kalibrze 5,45x39?
Tak, samopowtarzalne karabinki systemu AK w tym kalibrze są produkowane, m.in. przez WBP. Trzeba jednak liczyć się z mniejszą dostępnością amunicji niż w przypadku 7,62x39 czy .223 Rem.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Cywilne karabinki systemu AK i amunicję pośrednią znajdziesz w sklepie.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z karabinka AK kal. 7,62x39 oraz z AR-15 kal. .223 - porównasz odrzut cięższego i lżejszego naboju pośredniego.
Źródła
- Kalashnikov Media - historia powstania AK-47 (kopia archiwalna) - daty i oznaczenia wg producenta
- Kalashnikov Media - ewolucja automatu Kałasznikowa (kopia archiwalna) - AKM, AK-74, AK-74M wg producenta
- Kalashnikov Media - pięć faktów o AK-74 (kopia archiwalna) - kalibry AK/AKM i AK-74
- Kalashnikov Group - AK-74M, charakterystyki (kopia archiwalna) - długość, lufa, masa, magazynek
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (ISAP, t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 13, art. 14, art. 29, art. 32
- C.I.P. - TDCC, karta naboju 7,62x39 - wymiary naboju (CARTRIDGE MAXI), Pmax
- C.I.P. - TDCC, karta naboju 5,45x39 - wymiary naboju (CARTRIDGE MAXI), Pmax
- WBP Rogów - Jack 7,62x39mm drewno (wbprogow.pl) - karta produktu: wymiary, masa, wyposażenie
- WBP Rogów - Jack 5,45x39 mm drewno (wbprogow.pl) - karta produktu: wymiary, masa, wyposażenie
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
