Strzelectwo sportowe precyzyjne - czym jest i jakie obejmuje konkurencje?

Strzelectwo statyczne a dynamiczne - najważniejsze różnice

Strzelectwo statyczne i dynamiczne różnią się przede wszystkim przebiegiem rywalizacji oraz tym, co wpływa na wynik zawodnika.

W strzelectwie statycznym zawodnik strzela z wyznaczonego stanowiska do tarczy znajdującej się w określonej odległości. O wyniku decyduje przede wszystkim jakość trafień, dlatego strzelcy pracują nad powtarzalnością postawy i kolejnych strzałów.

Strzelectwo dynamiczne wymaga szybkiego i celnego ostrzeliwania różnych celów, często pod presją czasu. W konkurencjach takich jak IPSC zawodnik pokonuje przygotowany tor i przemieszcza się między pozycjami strzeleckimi. Z kolei w Speed Steel strzela do kilku stalowych celów bez konieczności przemieszczania się. Na wynik wpływają nie tylko trafienia, ale również czas wykonania strzelania, a w IPSC także ewentualne kary za pudła (missy) lub ostrzelanie celów no-shoot.

Nie oznacza to jednak, że w strzelectwie statycznym czas nie ma znaczenia. W części konkurencji precyzyjnych, np. w pistolecie szybkostrzelnym 25 m czy pistolecie standardowym 25 m, serie trzeba wykonać w wyznaczonym czasie.

Konkurencje olimpijskie i nieolimpijskie ISSF

ISSF obejmuje swoimi przepisami zarówno konkurencje obecne na igrzyskach, jak i te rozgrywane poza programem olimpijskim. Do pierwszej grupy należą m.in.:

• pistolet pneumatyczny 10 m,
• pistolet 25 m kobiet,
• pistolet szybkostrzelny 25 m mężczyzn,
• karabin pneumatyczny 10 m,
• karabin 50 m w trzech postawach.

Poza programem igrzysk rozgrywane są m.in.:

• pistolet centralnego zapłonu 25 m,
• pistolet standardowy 25 m,
• pistolet 50 m,
• część konkurencji karabinowych na 50 i 300 m.

Nadal są to konkurencje uznawane przez ISSF, mimo że nie mają statusu olimpijskich.

Pistolet pneumatyczny 10 m

Pistolet pneumatyczny 10 m to konkurencja, w której zawodnik strzela z postawy stojącej, trzymając pistolet jedną ręką. Tarcza znajduje się w odległości 10 metrów, a w kwalifikacjach oddaje się 60 strzałów do tarczy.

Uzyskanie dobrego wyniku wymaga koncentracji, powtarzalnej pozycji i właściwego zgrania przyrządów celowniczych. Przy niewielkich polach punktowych nawet drobny błąd może wpłynąć na wartość trafienia.

Pistolet sportowy 25 m

W pistolecie sportowym 25 m wykorzystuje się broń bocznego zapłonu w kalibrze .22 LR. Rywalizacja składa się z dwóch części. Pierwsza nastawiona jest na precyzję, natomiast w drugiej zawodnik oddaje strzały w krótszych limitach czasu.

Pistolet sportowy 25 m znajduje się w programie olimpijskim kobiet. Połączenie dwóch części o odmiennym przebiegu dobrze pokazuje, że strzelectwo statyczne nie zawsze oznacza spokojne oddawanie pojedynczych strzałów.

Pistolet centralnego zapłonu 25 m

W pistolecie centralnego zapłonu 25 m wykorzystuje się pistolet lub rewolwer centralnego zapłonu. Konkurencja ta, podobnie jak pistolet sportowy, obejmuje część dokładną oraz szybką.

25m Centre Fire Pistol nie znajduje się obecnie w programie olimpijskim, ale pozostaje konkurencją uznawaną przez ISSF i jest rozgrywana na zawodach międzynarodowych.

Pistolet standardowy i szybkostrzelny 25 m

Choć obie konkurencje rozgrywane są na 25 m, różnią się przebiegiem. W pistolecie standardowym oddaje się serie w kilku limitach czasowych, a na wykonanie kolejnych z nich przysługuje zawodnikowi coraz mniej czasu.

Pistolet szybkostrzelny wymaga natomiast oddawania serii do pięciu tarcz. W kwalifikacjach na wykonanie serii zawodnik ma odpowiednio 8, 6 lub 4 sekundy.

Pistolet dowolny 50 m

Pistolet dowolny 50 m to konkurencja rozgrywana z użyciem pistoletu bocznego zapłonu w kalibrze .22 LR. Zawodnik strzela jedną ręką z postawy stojącej do tarczy oddalonej o 50 metrów.

W konkurencji oddaje się 60 strzałów. Duży dystans i niewielkie pola punktowe tarczy sprawiają, że szczególnego znaczenia nabierają stabilna postawa, prawidłowe zgranie przyrządów celowniczych i powtarzalność kolejnych strzałów.

Karabin pneumatyczny 10 m

Karabin pneumatyczny 10 m to konkurencja rozgrywana w postawie stojącej. Zawodnik strzela do tarczy oddalonej o 10 metrów, a w kwalifikacjach oddaje 60 strzałów.

Ze względu na niewielkie rozmiary pól punktowych duże znaczenie mają stabilna postawa, prawidłowe złożenie się do strzału i powtarzalność. Nawet niewielka różnica w miejscu trafienia może wpłynąć na uzyskany wynik.

Karabin sportowy 50 m - pozycja leżąca i trzy postawy

Na dystansie 50 metrów rozgrywane są konkurencje z karabinem bocznego zapłonu w kalibrze .22 LR. W konkurencji trzech postaw zawodnik strzela kolejno w pozycji klęczącej, leżącej i stojącej, dlatego musi dostosować sposób strzelania do każdej z nich.

W konkurencji karabin 50 m leżąc wszystkie strzały oddaje się natomiast w pozycji leżącej. Zawodnik może skupić się na utrzymaniu jednej postawy przez cały start, a o wyniku w dużej mierze decyduje precyzja i powtarzalność kolejnych strzałów.

Karabin dowolny i standardowy 300 m

Konkurencje karabinowe ISSF sięgają również dystansu 300 metrów. W aktualnym zestawie konkurencji znajdują się m.in. 300m Rifle 3 Positions, 300m Rifle Prone oraz 300m Standard Rifle.

W trzech postawach zawodnik strzela klęcząc, leżąc i stojąc, natomiast Rifle Prone rozgrywany jest wyłącznie w pozycji leżącej. Konkurencje 300-metrowe nie należą do obecnego programu olimpijskiego.

Konkurencje PZSS - które wybrać do licencji?

Polski Związek Strzelectwa Sportowego (PZSS) wyróżnia trzy dyscypliny sportu strzeleckiego: pistolet, karabin i strzelbę gładkolufową. Dyscypliny i konkurencje strzeleckie nie oznaczają jednak tego samego - w ramach każdej dyscypliny rozgrywane są konkretne konkurencje.

Egzamin na patent strzelecki można zdawać w zakresie pistoletu, karabinu i strzelby. Patent otrzymuje się w tych dyscyplinach, z których kandydat uzyskał pozytywny wynik.

Ma to znaczenie również przy późniejszym uzyskaniu i utrzymaniu licencji zawodniczej. Aktualne wymagania dotyczące patentu i licencji publikuje PZSS. Jest to wzięcie udziału w zawodach strzelając 4 konkurencje z broni głównej (wybranej przez zawodnika) i po 2 konkurencje z pozostałych rodzajów broni.

Tarcze, punktacja i dziesiątka wewnętrzna

W strzelectwie precyzyjnym o wartości strzału decyduje miejsce trafienia w tarczę - im bliżej jej środka, tym więcej punktów otrzymuje zawodnik. Tarcze i wielkość poszczególnych pól punktowych różnią się w zależności od konkurencji oraz dystansu.

Różny może być również sposób obliczania wyniku. W części konkurencji stosuje się pełne wartości punktowe, np. 9 lub 10, natomiast w innych wynik pojedynczego strzału określa się z dokładnością do jednej dziesiątej punktu. Pozwala to dokładniej ocenić, jak blisko środka znalazło się trafienie.

Można spotkać się również z oznaczeniem X, czyli dziesiątką wewnętrzną (inner ten). Jest to obszar znajdujący się w obrębie pola za 10 punktów, najbliżej środka tarczy. Liczba trafień X może mieć znaczenie przy porównywaniu zawodników, którzy uzyskali taki sam wynik punktowy.

Jak zacząć przygodę ze strzelectwem sportowym?

Strzelectwo sportowe daje wiele możliwości rozwoju – od rekreacyjnego strzelania do tarczy po regularne treningi i udział w zawodach. Nie musisz jednak od początku wiedzieć, która dyscyplina najbardziej Ci odpowiada, ani posiadać własnej broni. Możesz stopniowo poznawać różne konkurencje, zdobywać doświadczenie i z czasem zdecydować, w jakim kierunku chcesz się rozwijać.

Dobrym początkiem są zajęcia wprowadzające na strzelnicy. Pozwalają poznać zasady bezpieczeństwa, wypróbować broń sportową i sprawdzić w praktyce, czym różni się np. pistolet pneumatyczny 10 m od strzelania pistoletowego na 25 m czy konkurencji karabinowych.

Jeśli zechcesz regularnie trenować i brać udział w zawodach strzeleckich, kolejnym krokiem może być członkostwo w klubie strzeleckim, a następnie uzyskanie patentu strzeleckiego i licencji zawodniczej PZSS. To również część drogi do uzyskania pozwolenia na broń do celów sportowych, które wymaga spełnienia dodatkowych warunków. Po dopełnieniu formalności możesz dalej rozwijać swoje umiejętności i realizować sportowe cele w wybranych konkurencjach.