Parametry naboju
5,7x28 jest w praktyce miniaturowym nabojem karabinowym: ma butelkową łuskę, a C.I.P. prowadzi go w tablicy nabojów bezkryzowych do broni długiej, nie wśród nabojów pistoletowych. 9 mm Luger to klasyczny nabój pistoletowy o prostej, lekko stożkowej łusce. Wymiary i ciśnienia pochodzą z kart C.I.P. oraz normy SAAMI.
| Parametr | 5,7x28 | 9 mm Luger (9x19) |
|---|---|---|
| Kaliber nominalny | 5,7 mm | 9 mm |
| Typ naboju | pistoletowy | pistoletowy |
| Zapłon | centralny | centralny |
| Długość łuski (C.I.P.) | 28,9 mm[1] | 19,15 mm[2] |
| Długość naboju (C.I.P.) | 40,5 mm[1] | 29,69 mm[2] |
| Pmax (C.I.P.) | 3450 bar[1] | 2350 bar[2] |
| MAP (SAAMI) | brak w zebranych źródłach | 35000 psi[3] |
Kaliber nominalny to zwyczajowe oznaczenie naboju, a nie zmierzona średnica pocisku.
Wbrew obiegowej opinii z lufy pistoletowej 5,7x28 nie jest nabojem „mocniejszym” od dziewiątki - jego przewagą jest duża prędkość małego, lekkiego pocisku i wynikający z niej płaski tor, a nie energia. 9 mm Luger wystrzeliwuje pocisk wielokrotnie cięższy przy mniejszej prędkości. Nabój 5,7x28 pracuje też przy wyraźnie wyższym ciśnieniu: 3450 bar wobec 2350 bar. Konkretne prędkości i energie zależą od ładunku i długości lufy - sprawdzaj je na karcie producenta amunicji.
Odrzut i kontrola broni
Pocisk 5,7x28 jest kilkukrotnie lżejszy od typowego pocisku 9 mm, więc mimo dużej prędkości pęd przekazywany broni jest niewielki. Pistolet podrywa się słabo i szybko wraca na cel; pod tym względem 5,7x28 jest łagodniejszy od „dziewiątki” w broni o podobnej masie. Ceną jest ostry, głośny huk i wyraźny płomień wylotowy - skutek wysokiego ciśnienia i krótkiej lufy.
Długi nabój (40,5 mm wobec 29,69 mm) wymusza głęboki chwyt. Strzelcom o małych dłoniach pistolety w 5,7x28 mogą leżeć gorzej niż kompaktowa „dziewiątka”, co warto sprawdzić przed zakupem.
Dostępność i cena w Polsce
9 mm Luger to najpowszechniejszy nabój centralnego zapłonu w polskich sklepach i na strzelnicach: produkuje go każdy liczący się wytwórca, a cena strzału jest najniższa wśród amunicji pistoletowej centralnego zapłonu. W naszej ofercie pod atrybutem 9x19 jest kilkadziesiąt rodzajów amunicji i najszerszy wybór pistoletów.
5,7x28 produkuje wąskie grono firm, głównie amerykańskich i włoskich, a część dużych europejskich wytwórców w ogóle nie ma go w katalogu. Do Polski amunicja trafia nieregularnie i kosztuje wielokrotnie więcej od treningowej „dziewiątki”. Niewielki jest też wybór broni: kilka modeli pistoletów, z FN Five-seveN na czele, oraz pojedyncze karabinki. Dostępność sprawdzaj na bieżąco w kategorii amunicji pistoletowej.
Zastosowania: sport, kolekcja, myślistwo
Sport: w konkurencjach pistoletu centralnego zapłonu i w strzelaniach dynamicznych 9 mm Luger jest standardem, pod który pisze się regulaminy i projektuje broń. 5,7x28 można używać rekreacyjnie i w strzelaniach, które nie stawiają wymogu minimalnej mocy naboju, ale koszt amunicji skutecznie zniechęca do regularnego treningu.
Kolekcja: 5,7x28 jest ciekawy jako przedstawiciel koncepcji małokalibrowej broni osobistej - nabój opracowany razem z pistoletem i pistoletem maszynowym jednego producenta. 9 mm Luger pokrywa natomiast całą historię pistoletu samopowtarzalnego, od konstrukcji sprzed ponad stu lat po współczesne.
Myślistwo: żaden z tych nabojów nie ma tu zastosowania w broni krótkiej, ponieważ § 3 ust. 1 rozporządzenia o warunkach wykonywania polowania dopuszcza wyłącznie myśliwską broń długą, „z wyłączeniem broni czarnoprochowej, pistoletów i rewolwerów”[4].
Na jakie pozwolenie
Do celów sportowych art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b ustawy o broni i amunicji przewiduje broń centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kalibrze do 12 mm - bez dolnej granicy, więc mieszczą się w nim oba naboje[5]. Pozwolenie kolekcjonerskie korzysta z odesłania w pkt 7. Inaczej sformułowano przepis o ochronie osobistej: pkt 1 lit. a mówi o pistoletach i rewolwerach centralnego zapłonu „o kalibrach od 6 mm do 12 mm”, a kaliber nominalny 5,7x28 to 5,7 mm. Kto ma pozwolenie do ochrony osobistej, powinien tę kwestię wyjaśnić w swoim wydziale postępowań administracyjnych przed zakupem. Ogólne zasady opisujemy na stronie pozwolenie na broń.
Który kaliber wybrać
- Pierwszy pistolet, patent i licencja, regularne zawody - 9 mm Luger. Nie ma tańszej drogi do nabrania umiejętności.
- Drugi lub trzeci pistolet w kolekcji, coś innego niż wszystko - 5,7x28, jeśli akceptujesz koszt amunicji.
- Strzelanie z pistoletu na dalsze odległości, do małych celów - 5,7x28 ma tu przewagę płaskiego toru.
- Strzelec wrażliwy na podrzut broni - 5,7x28 kopie słabiej, ale huk jest ostrzejszy; lepszym kompromisem bywa cięższy pistolet 9 mm.
- Ograniczony budżet - wyłącznie 9 mm.
Najczęściej zadawane pytania
5.7 vs 9mm - który nabój ma większą energię?
Z lufy pistoletowej typowe naboje 9 mm Luger mają energię wylotową co najmniej porównywalną z 5,7x28, a zwykle wyższą. 5,7x28 jest za to znacznie szybszy i ma bardziej płaski tor lotu. Wartości dla konkretnej amunicji podaje jej producent i zależą one od długości lufy.
Czy 5,7x28 ma mniejszy odrzut niż 9 mm?
Tak, w broni o podobnej masie. Pocisk jest kilka razy lżejszy, więc pęd przekazywany pistoletowi jest mniejszy, a podrzut słabszy. Huk i płomień wylotowy są natomiast wyraźniejsze niż w 9 mm.
Czy amunicja 5,7x28 jest w Polsce łatwo dostępna?
Nie. Produkuje ją niewielu wytwórców, dostawy są nieregularne, a cena strzału wielokrotnie przewyższa treningową amunicję 9 mm. Przed zakupem broni warto upewnić się, że sklep ma amunicję na stanie.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Kaliber 9x19 to największa grupa produktów w naszym sklepie.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z kilku pistoletów w 9 mm Luger - między innymi Glocka 17, Glocka 19 i CZ P-10 C - i wyrobisz sobie punkt odniesienia dla każdego innego kalibru.
Źródła
- C.I.P. - TDCC: 5,7x28 - długość łuski i naboju (wartości maksymalne), Pmax
- C.I.P. - TDCC: 9 mm Luger (9x19) - długość łuski i naboju (wartości maksymalne), Pmax
- ANSI/SAAMI Z299.3 - amunicja pistoletowa i rewolwerowa centralnego zapłonu - MAP (maksymalne średnie ciśnienie)
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 ze zm.) - ISAP - § 3 - broń i amunicja dopuszczone do polowania, progi energii pocisku w odległości 100 m (brzmienie ust. 2 i 3 nadane Dz.U. 2022 poz. 2323)
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - ISAP - art. 10 ust. 4 - rodzaje broni i amunicji dla poszczególnych celów pozwolenia
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
