Parametry naboju
5,45x39 i 5,56x45 to dwa małokalibrowe naboje pośrednie zaprojektowane do tego samego zadania po przeciwnych stronach żelaznej kurtyny. Dane 5,45x39 pochodzą z karty C.I.P. Dla 5,56x45 C.I.P. nie prowadzi osobnej karty - homologowany jest wyłącznie .223 Remington - dlatego wymiary i ciśnienie w tej kolumnie pochodzą z cywilnej specyfikacji SAAMI 5.56 Commercial. Nie jest to specyfikacja wojskowa NATO i SAAMI wprost zastrzega, że nie jest z nią tożsama.
| Parametr | 5,45x39 | 5,56x45 |
|---|---|---|
| Kaliber nominalny | 5,45 mm | 5,56 mm |
| Typ naboju | pośredni | pośredni |
| Zapłon | centralny | centralny |
| Długość łuski | 39,82 mm[1] | 44,7 mm[2] |
| Długość naboju | 57 mm[1] | 57,4 mm[2] |
| Pmax (C.I.P.) | 3550 bar[1] | brak osobnej karty C.I.P. (homologowany jest .223 Rem.) |
| MAP (SAAMI) | SAAMI nie normuje tego naboju | 62000 psi (SAAMI 5.56 Commercial - specyfikacja cywilna, nie NATO)[2] |
Kaliber nominalny to zwyczajowe oznaczenie naboju, a nie zmierzona średnica pocisku.
Łuska 5,56x45 jest wyraźnie dłuższa i mieści większy ładunek prochu, przy niemal identycznej długości całego naboju. Z luf tej samej długości należy więc oczekiwać przewagi 5,56x45, ale w praktyce różnica zależy od konkretnej amunicji i długości lufy karabinka - porównuj dane z kart producentów, a nie ogólne opinie.
Odrzut i kontrola broni
Oba naboje powstały po to, by karabinek dało się kontrolować w szybkim ogniu, i oba spełniają to założenie. Lekkie pociski małego kalibru dają krótki, łagodny odrzut - wyraźnie słabszy niż w karabinkach na nabój 7,62x39. Różnice odczuwalne na stanowisku wynikają bardziej z konstrukcji broni niż z samej amunicji: karabinki systemu AK w 5,45x39 mają seryjnie skuteczne urządzenia wylotowe, platforma AR-15 prowadzi odrzut w linii kolby.
Dla strzelca sportowego oznacza to, że żaden z kalibrów nie daje przewagi w kontroli broni. Liczy się ergonomia konkretnego karabinka, spust i dostępne przyrządy celownicze.
Dostępność i cena w Polsce
5,56x45 i bliski mu wymiarowo .223 Remington to najpowszechniejsza amunicja karabinowa centralnego zapłonu w Polsce - od tanich nabojów treningowych po meczowe z ciężkimi pociskami. Do tego dochodzi ogromny wybór broni: karabinki AR-15 wielu producentów, polskie konstrukcje i ich cywilne wersje. Aktualną ofertę znajdziesz pod atrybutem 5,56x45.
Z 5,45x39 jest odwrotnie. Wybór fabrycznych ładunków jest wąski - w katalogach dominują naboje z pociskiem pełnopłaszczowym - a broń w tym kalibrze pojawia się w sklepach rzadko. Kto kupuje karabinek 5,45x39, powinien od razu zaplanować zapas amunicji i magazynków, bo nie są one zamienne z niczym innym. Cenowo nabój plasuje się powyżej treningowej .223.
Zastosowania: sport, kolekcja, myślistwo
Sport: karabinek w 5,56x45 to standard w strzelaniach dynamicznych i wieloboju, z pełnym zapleczem akcesoriów, magazynków i amunicji z pociskami o różnej masie, także meczowej. 5,45x39 można używać w tych samych konkurencjach, ale skromny wybór ładunków i brak amunicji meczowej ograniczają go do strzelania rekreacyjnego.
Kolekcja: 5,45x39 jest cenny właśnie dlatego, że rzadki - dopełnia zbiór broni systemu Kałasznikowa. 5,56x45 pozwala z kolei zestawić obok siebie zachodnie konstrukcje różnych generacji.
Myślistwo: § 3 ust. 1 rozporządzenia o warunkach wykonywania polowania ogranicza broń samopowtarzalną do dwóch nabojów w magazynku, a ust. 3 pkt 1 wyłącza pociski pełnopłaszczowe przy polowaniu na zwierzynę grubą[3]. Typowa amunicja do obu karabinków to naboje pełnopłaszczowe, które do tego celu się nie nadają; myśliwskie zastosowania kalibru opisujemy przy naboju .223 Remington.
Na jakie pozwolenie
Karabinki w obu kalibrach są bronią centralnego zapłonu z lufą gwintowaną o kalibrze nominalnym 5,45 mm i 5,56 mm, czyli znacznie poniżej 12 mm. Art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b ustawy o broni i amunicji wymienia taką broń wśród rodzajów, do których uprawnia pozwolenie sportowe, a pkt 7 rozciąga ten katalog na pozwolenie kolekcjonerskie[4]. Ustęp 5 tego artykułu wyklucza natomiast wydanie pozwolenia na samoczynną broń palną - cywilne karabinki w 5,45x39 i 5,56x45 są wersjami samopowtarzalnymi. Kroki prowadzące do decyzji opisaliśmy w poradniku pozwolenie na broń.
Który kaliber wybrać
- Jeden karabinek do zawodów i regularnego treningu - 5,56x45. Amunicja jest tania i zawsze dostępna, a części i magazynki kupisz od ręki.
- Zbiór karabinków systemu AK - 5,45x39 jako drugi lub trzeci egzemplarz, po klasycznym 7,62x39.
- Strzelanie precyzyjne z ciężkimi pociskami - tylko 5,56x45/.223 ma szeroki wybór fabrycznych ładunków meczowych.
- Ograniczony budżet na amunicję - 5,56x45; przy 5,45x39 każdy wyjazd na strzelnicę trzeba planować z wyprzedzeniem.
Przy zakupie broni oznaczonej .223 Remington pamiętaj o ostrzeżeniu SAAMI: strzelanie amunicją 5,56 z komory .223 Remington podnosi ciśnienie i jest uznawane za połączenie niebezpieczne. Szczegóły w porównaniu .223 Remington vs 5,56x45 NATO.
Najczęściej zadawane pytania
5.56 vs 5.45 - który nabój jest mocniejszy?
Łuska 5,56x45 jest dłuższa i mieści więcej prochu, więc z luf podobnej długości ten nabój zwykle ma przewagę. Rzeczywista różnica zależy jednak od konkretnej amunicji i lufy, dlatego porównuj dane z kart producentów wybranych nabojów. W odrzucie i kontroli broni oba kalibry są do siebie bardzo zbliżone.
Czy amunicja 5,45x39 jest dostępna w Polsce?
Jest, ale w wąskim wyborze. Fabryczne ładunki produkuje niewielu wytwórców, a sklepy sprowadzają je w niewielkich partiach. Przed zakupem broni warto sprawdzić bieżącą dostępność i kupić zapas.
Czy do 5,45x39 pasują magazynki od 5,56x45?
Nie. Naboje różnią się długością i kształtem łuski, a broń należy do innych systemów. Magazynki, zamki i lufy nie są zamienne.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Karabinki w 5,56x45 to jedna z najszerszych grup w naszej ofercie broni długiej.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na naszej strzelnicy strzelisz z karabinka AR-15 w kalibrze .223/5,56 - to najprostszy sposób, żeby ocenić odrzut małokalibrowego naboju pośredniego.
Źródła
- C.I.P. - TDCC: 5,45x39 - długość łuski i naboju (wartości maksymalne), Pmax
- SAAMI - 5.56 Commercial (specyfikacja cywilna, nie NATO) - wymiary naboju; MAP (specyfikacja cywilna, nie NATO)
- Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 ze zm.) - ISAP - § 3 - broń i amunicja dopuszczone do polowania, progi energii pocisku w odległości 100 m (brzmienie ust. 2 i 3 nadane Dz.U. 2022 poz. 2323)
- Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485) - ISAP - art. 10 ust. 4 - rodzaje broni i amunicji dla poszczególnych celów pozwolenia
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
