Parametry naboju
Oznaczenie „9 mm” w obu nazwach jest mylące. Oba naboje mają ten sam kaliber nominalny, ale według arkuszy C.I.P. pocisk Makarowa jest nieco szerszy, a łuska krótsza - to dwa różne, niezamienne naboje. Uwaga: C.I.P. prowadzi też osobny arkusz „9 x 18” dla zupełnie innego naboju - tutaj wykorzystano arkusz „9 mm Makarov”.
| Parametr | 9x18 Makarov | 9 mm Luger |
|---|---|---|
| Kaliber nominalny | 9 mm | 9 mm |
| Typ naboju | pistoletowy | pistoletowy |
| Zapłon | centralny | centralny |
| Długość łuski (mm) | 18,1 [1] | 19,15 [2] |
| Długość naboju maks. (mm) | 25 [1] | 29,69 [2] |
| Pmax C.I.P. (bar) | 1600 [1] | 2350 [2] |
| MAP SAAMI (psi) | brak danych w źródle | 35000 [3] |
Kaliber nominalny to zwyczajowe oznaczenie naboju, a nie zmierzona średnica pocisku.
Dopuszczalne ciśnienie 9x18 Makarov to 1600 bar, a 9 mm Luger 2350 bar. Ta różnica tłumaczy konstrukcję broni: pistolety na nabój Makarowa działają na zasadzie odrzutu zamka swobodnego z nieruchomą lufą, a „dziewiątka” Parabellum wymaga już zamka ryglowanego.
Odrzut i kontrola broni
Na papierze 9x18 jest nabojem słabszym od 9x19 i można by oczekiwać łagodniejszego strzału. W praktyce bywa odwrotnie. Zamek swobodny nie ma ryglowania, które rozkłada odrzut w czasie, a pistolety tego kalibru są małe: P-64 ma krótki chwyt i wąski grzbiet rękojeści, który przy dłuższym strzelaniu potrafi obić dłoń. P-83 jest pod tym względem przyjemniejszy, ale nadal odczuwalnie „kopie” jak na swoją moc.
Pełnowymiarowy pistolet 9x19 z zamkiem ryglowanym, szerokim chwytem i masą rozłożoną nisko zachowuje się spokojniej mimo mocniejszego naboju. Do tego dochodzą nowoczesne przyrządy celownicze i spust - w dawnych pistoletach służbowych, zwłaszcza przy strzale z samonapinania, spust jest długi i ciężki.
Dostępność i cena w Polsce
Amunicję 9x18 Makarov kupisz bez kłopotu, choć wybór jest wąski: w sklepie są naboje pełnopłaszczowe i pojedyncze pozycje z pociskiem ekspansywnym. Za sztukę zapłacisz więcej niż za najtańsze 9x19, ale nadal jest to jeden z tańszych kalibrów centralnego zapłonu.
Z bronią jest inaczej niż z amunicją. Pistolety P-64 i P-83 nie są już produkowane; na rynek trafiają egzemplarze z magazynów służb i z drugiej ręki, w różnym stanie. W naszej ofercie pojawia się P-64 z Radomia - dostępność trzeba sprawdzić na bieżąco. Broń i amunicja 9x19 to z kolei najszersza kategoria w sklepie.
Zastosowania: sport, kolekcja, myślistwo
Kolekcja. 9x18 Makarov to nabój polskiej broni służbowej drugiej połowy ubiegłego wieku: P-64, P-83, a także pistoletów maszynowych, takich jak Rak, z którego można postrzelać na naszej strzelnicy. Dla kolekcjonera polskiej broni to kaliber podstawowy. Dane modelu znajdziesz na stronie P-83 - dane techniczne.
Sport. Pistoletem na nabój Makarowa można zaliczyć strzelanie rekreacyjne, ale do rywalizacji się nie nadaje: mały magazynek, krótka linia celownicza, brak akcesoriów. Wszystkie popularne konkurencje pistoletowe obsłużysz bronią 9x19.
Myślistwo. Nie dotyczy - § 3 ust. 1 rozporządzenia o polowaniu ogranicza broń myśliwską do broni długiej, a pistolety i rewolwery wymienia wśród wyłączeń[5].
Na jakie pozwolenie
P-64 czy P-83 to pistolety centralnego zapłonu z lufą gwintowaną. Ustawa o broni i amunicji w art. 10 ust. 4 pkt 4 lit. b dopuszcza taką broń do celów sportowych, o ile jej kaliber nie przekracza 12 mm[4] - kaliber nominalny 9 mm spełnia ten warunek w obu nabojach. Większość pistoletów Makarowa trafia jednak do osób z pozwoleniem kolekcjonerskim, które na mocy pkt 7 obejmuje broń „o której mowa w pkt 1-6”.
Praktyczna konsekwencja art. 14 ustawy: amunicję można nabywać „wyłącznie dla tej broni, która jest określona w legitymacji”[4]. Mając w legitymacji tylko pistolet 9x19, nabojów 9x18 Makarov nie kupisz - i odwrotnie.
Który kaliber wybrać
- Kolekcja polskiej broni służbowej: 9x18 Makarov - bez P-64 i P-83 taki zbiór nie istnieje.
- Pierwszy pistolet do nauki strzelania: 9 mm Luger. Nowoczesna konstrukcja, tania amunicja, wygodny chwyt.
- Patent, licencja i starty w zawodach: 9 mm Luger - żadna konkurencja nie wymaga naboju Makarowa, a prawie każda jest rozgrywana „dziewiątką”.
- Masz już pistolet 9x19 i chcesz czegoś z historią: P-83 będzie wygodniejszy w strzelaniu niż P-64; do każdego z nich dobierzesz kaburę i amunicję z bieżącej produkcji.
Pamiętaj o podstawowej zasadzie: nabojów 9x18 i 9x19 nie przechowuj w jednym pudełku. Wyglądają podobnie, ale nie są zamienne.
Najczęściej zadawane pytania
9x18 makarov vs 9x19 parabellum - czy naboje są zamienne?
Nie. Choć oba mają kaliber nominalny 9 mm, pocisk Makarowa jest nieco szerszy, inna jest długość łuski (18,1 mm i 19,15 mm) oraz dopuszczalne ciśnienie. Do każdej broni stosuje się wyłącznie nabój oznaczony na lufie.
Makarov vs Parabellum - który nabój jest mocniejszy?
9 mm Parabellum. Ma wyższe ciśnienie maksymalne wg C.I.P. (2350 bar wobec 1600 bar) i zwykle cięższy pocisk, więc jest nabojem wyraźnie mocniejszym. Dokładna energia zależy od konkretnego ładunku - sprawdzisz ją w danych producenta amunicji.
Czy 9 mm Makarov i 9x18 Ultra to ten sam nabój?
Nie. C.I.P. prowadzi dla nich osobne arkusze. W tym porównaniu wszystkie dane dotyczą naboju 9 mm Makarov, stosowanego m.in. w pistoletach P-64 i P-83.
Czy amunicję 9x18 Makarov kupię, mając w legitymacji pistolet 9x19?
Nie. Zgodnie z art. 14 ustawy o broni i amunicji amunicję nabywa się wyłącznie dla broni określonej w legitymacji posiadacza broni.
Sklep i strzelnica
Sklep Strzelam Bo Lubię
Amunicję do obu nabojów mamy w stałej ofercie.
Strzelnica Czechowice-Dziedzice
Na strzelnicy porównasz oba naboje w praktyce: 9x19 z Glocka 17 lub CZ P-10 C, a 9x18 Makarov z pistoletu maszynowego Rak.
Źródła
- C.I.P. - TDCC, arkusz 9x18 Makarov - wymiary naboju; Pmax
- C.I.P. - TDCC, arkusz 9 mm Luger - wymiary naboju; Pmax
- SAAMI - ANSI/SAAMI Z299.3 Centerfire Pistol & Revolver - MAP
- ISAP - Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. 2024 poz. 485 z późn. zm.) - art. 10 ust. 4-6, art. 14
- ISAP - Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 23 marca 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków wykonywania polowania i znakowania tusz (Dz.U. 2005 nr 61 poz. 548 z późn. zm.) - § 3: broń i amunicja dopuszczone do polowań; progi energii pocisku na 100 m: 400 J, 1000 J, 2000 J, 2500 J
Parametry w tabelach pochodzą wyłącznie z wymienionych wyżej źródeł (producenci broni i amunicji, normy C.I.P./SAAMI, ISAP). Wartości dla konkretnych egzemplarzy i partii amunicji mogą się różnić.
